Weryfikacja raportów niefinansowych jako nowa usługa atestacyjna audytorów

Raporty niefinansowe i rola audytorów w ich przygotowaniu oraz weryfikacji
Biegli rewidenci, jako podmioty profesjonalne, posiadający wiedzę merytoryczną świadczą usługi , których katalog nie jest zamknięty i zmienia się wraz z pojawiającym się zapotrzebowaniem ze strony przedsiębiorstw i ich otoczenia. Zmieniające się warunki prowadzenia biznesu stanowią istotne wyzwanie nie tylko dla służb księgowych w firmach , ale także dla biegłych rewidentów świadczących swoje usługi zarówno w zakresie badania sprawozdań finansowcy, jak i innych usług atestacyjnych i poświadczających.
W ciągu ostatnich kilku lat rozwinęły się standardy raportowania i pojawiły się inne obowiązki sprawozdawcze wynikające z dyrektyw Unii Europejskiej. Do takich, nowych obowiązków sprawozdawczych należy raportowanie danych niefinansowych, będące istotnym narzędziem komunikacji z otoczeniem biznesowym. Coraz więcej firm publikuje dane niefinansowe, czyli tzw. raporty społeczne opisujące ich wpływ na środowisko naturalne, na lokalne społeczności, prezentujące swoją kulturę organizacyjną, programy HR dla pracowników i ich rodzin, etykę i ład korporacyjny. Takie raporty niefinansowe nazywane są raportami CSR ( Corporate Social Responsibility). Raporty CSR są równie istotne jak dane finansowe, gdyż pokazują informacje z różnych obszarów funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Korzyści ze sporządzania raportów niefinansowych jest wiele i można je sprowadzić do kilku istotnych kwestii:

  1. pokazują otoczeniu zewnętrznemu przedsiębiorstwa całokształt jego funkcjonowania, co sprzyja uzyskaniu wiarygodnych informacji o firmie
  2. odgrywają ważną rolę w przeglądzie i monitoringu procesów wewnętrznych firmy i pozwalają na ich optymalizację,
  3. angażują pracowników w przygotowanie raportu i budują relację firma-pracownik
  4. stanowią istotną pomoc w tworzeniu całościowej strategii firmy, jej planów zarówno krótko jak i długookresowych
  5. pozwalają na identyfikację ryzyk w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa i opracowywanie planów reagowania w sytuacjach zagrożenia
  6. dają informacje dla otoczenia, potencjalnych klientów i inwestorów o wartościach ,kulturze organizacyjnej , ładzie korporacyjnym i innych niefinansowych informacjach, które mogą mieć istotny wpływ na ich zaangażowanie kapitałowe w daną firmę
  7. informują o kapitale społecznym i intelektualnym przedsiębiorstwa, którego wartość nie jest uwzględnia w tradycyjnej sprawozdawczości finansowej.

Przestrzeganie zasad CSR i raportowanie informacji niefinansowych może dać firmom polskim dostęp do zagranicznych rynków i kapitału, bowiem na Zachodzie już wcześniej firmy raportowały dane z obszaru CSrporate Social Responsibility. Również w Polsce rośnie świadomość wagi tych zagadnień wśród inwestorów i dlatego tak ważną kwestią jest popularyzacja tych zagadnień wśród polskich firm, w czym istotną rolę mogą odegrać audytorzy, zarówno pomagając w przygotowaniu tych raportów , jak i w ich weryfikacji.
Biegli rewidenci powinni odegrać dużą rolę w propagowaniu idei raportowania niefinansowego głównie poprzez upowszechnianie idei CSR wśród swoich klientów, przeprowadzanie szkoleń z zakresu praktycznego przygotowania takich raportów, identyfikowanie obszarów funkcjonowania firmy, które powinny zostać ujęte w raportach niefinansowych. Ponadto biegli rewidenci powinni doskonalić własne technik i metody weryfikacji już przygotowanych przez firmy raportów niefinansowych , które są prezentowane razem ze sprawozdaniem finansowym podlegającym badaniu. Audytorzy muszą zmierzyć się z tym zadaniem. Często już do tej pory, przy okazji opisu procesów biznesowych w ramach tradycyjnego audytu, spotykali się z kwestiami z obszaru CSR, jednak zagadnienia te opisywano w dokumentacji z badania i nie były one prezentowane odbiorcom sprawozdania finansowego. Weryfikacja zewnętrzna raportów niefinansowych przez biegłych rewidentów będzie wymagała zastosowania określonych technik badania w ramach innych usług świadczonych przez biegłych rewidentów. Będą oni musieli jeszcze w większym stopniu wykorzystywać metodę wywiadu z osobami z innych, niż dział finansowo-księgowy komórek , szczególnie z działami HR, biurem obsługi zarządu, działem marketingu, związkami zawodowymi i innymi przedstawicielami załogi. Raporty niefinansowe powinny być przygotowywane we współpracy z różnymi komórkami i dlatego też ich weryfikacja wymagać będzie uzyskania informacji z różnych źródeł. W raportach tych wykorzystuje się wiele wskaźników, których wiarygodność decyduje o trafności podejmowanych decyzji przez klientów i inwestorów oraz przyszłych pracowników. Audytorzy weryfikując raporty CSR posługiwać się powinni Międzynarodowym Standardem Przeprowadzania Usług Atestacyjnych (ISAE 3000) opracowanym przez IFAC (International Federation of Accountants). Warto w tym miejscu podkreślić także praktyczne zasady współpracy z firmą w trakcie weryfikacji raportów niefinansowych, czyli:

  1. Poznanie obszaru działania przedsiębiorstwa i jego otoczenia, w którym działa
  2. Identyfikację ryzyk w różnych obszarach działania firmy
  3. Opracowanie planu weryfikacji raportu, ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że dane do raportu pochodzą z bardzo wielu źródeł i rzetelne ich potwierdzenie wymagać będzie współpracy z różnymi komórkami organizacyjnymi.

W Polsce w 2014 roku powstała grupa robocza ds. monitorowania trendów CSR , która opracowała rekomendacje dla Ministra Finansów w celu wdrożenia rekomendacji UE w obszarze ujawniania informacji niefinansowych przez duże polskie przedsiębiorstwa. Zespół ds. Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw opracował poradnik pt Raportowanie niefinansowe. Poradnik dla raportujących, który zawiera wiele praktycznych rad i propozycji dla spółek zamierzających wprowadzić raportowania niefinansowe jako narzędzie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.
Należy żywić nadzieję, że idea raportowania niefinansowego upowszechni się w Polsce i będzie stanowić istotne źródło informacji o firmie oraz pozwoli na jej kompleksową ocenę , łącznie ze sprawozdaniem finansowym.

 

Dr. Elżbieta Dobrzelecka
Biegły Rewident
Ecovis System Rewident

 

Aktualności

Weryfikacja raportów niefinansowych jako nowa usługa atestacyjna audytorów

13:17, 7 czerwca 2017
Raporty niefinansowe i rola audytorów w ich przygotowaniu oraz weryfikacji Biegli rewidenci, jako p...

Dni SGGW w ramach obchodów 200-lecia Uczelni

15:22, 27 czerwca 2016
W dniach 19-21 maja 2016r. odbyły się Dni SGGW a ramach obchodów 200-lecia Uczelni, partnera naszego...

Konsultacje społeczne dot. Krajowych Klastrów Kluczowych

11:18, 15 października 2014
14.10.2014 roku Ministerstwo Gospodarki w ramach konsultacji społecznych przedstawiło założenia konk...